رنگبندی فرش قم :

صنعت قالی بافی قم همواره در به کارگیری رنگ های متداول و زیبا دارای معروفیت خاصی ست. تعداد رنگهای مورد استفاده در فرش قم ابتدا به چهار تا شش رنگ محدود بود ولی با تکمیل رنگ های اولیه فرش تعداد رنگ ها نیز افزایش پیدا کردند.

رنگ های اصلی فرش قم در سال های اخیر را ۱۶ رنگ تشکیل میدهند که به شرح زیر است:

سرمه ای، نخودی، بژ، لاکی روشن و تیره، قهوه ای سوخته و روشن، مشکی، آبی روشن و سیر، خاکی، کرم روشن وتیره، طلایی و مسی

با افزایش در تنوع طرح های فرش قم و تحولاتی که در طراحی فرش این استان بوجود آمده به میزان قابل ملاحظه ای تعداد رنگ های مصرفی در فرش های قم را افزایش داده است. به طوری که امروزه فرش هایی طراحی و بافته میشوند که بیش از ۴۰ رنگ متمایز و مشخص دارند. که به عبارت زیر است:

سفید شیری، مشکی، سرمه ای، بژ روشن، خاکی روشن، خاکی سیر، سفید برفی، بژ سیر، آبی نفتی، آبی روشن، آبی فیروزه ای، دارچینی سیر، دارچینی روشن، سبز سدری، سوخته ای، سبز ساق چناری، سبز سیدی، سبز یشمی، مسی پوست پیازی، مسی روشن، مسی سیر، کرم کاهی، کرم شسته، طوسی روشن، طوسی سیر، گوجه ای، مله ای شتری، مله ای زیتونی، قهوه ای سیر، قهوه ای روشن

خصوصیات طرح فرش قم

طرح بته ای طرح مورد علاقه بافندگان قم است. در طرح بته ای فرش قم نقش بته ها مثل فرش های خراسان و برخلاف طرح فرش های سرآبند (لرستان) یک سویه میباشد، به این شکل که در فرش قم نوک بته های بافته شده در ردیف های موازی همه در یک سو میباشند در حالی که در بافت فرش های سرآبند (لرستان) نوک بته ها یک در میان تغییر میکند.

در بافت فرش قم به نوعی از طرح هندسی جوشقانی تقلید شده است که شبیه طرح های قدیمی کاشان نیز هستند. همچنین در فرش قم طرح درختی گاهی اوقات در متن طرح محرابی و گاهی بدون نقش محراب بافته میشود، که در کاشان و اصفهان نیز مشابه این طرح را میبافند.

بافنده های فرش های طرح کف ساده ای قم، با ترنج بزرگ شش گوشه ای پر از برگ ها و گل های تیپ هراتی میبافند که در بیرجند مشابه آن بافته میشود

طرح و بافت قالی قم

همانگونه که امروزه عبا بافت نائینی شهرت و معروفیت قالی خود را مدیون اثر هنرمند اصفهانی است، بافنده تک بافت قالی قم نیز باید متشکر از همسایه نامدار و پیش کسوت کاشان باشد، که با مهارت و سخاوت خود راه و روش بافت و طراحی را به صنعت فرش قم ارائه داد،

حدود ۷۵ سال قبل تاجرهای کاشانی دارهای قالی را به کاشان بردند و در مقیاس محدودی کار خود را آغاز کردند، با اینکه هنوز ۲۰ سال از آن نگذشته بود ولی قالی بافی در کاشان به شکل قابل ملاحظه ای در زمینه تجارت پیش رفت.

قالی بافی در شهر قم مثل بعضی از مراکز بافندگی مهم ایران در کارگاه های بزرگ انجام نمیشود، در قم تک بافی قالی رواج بیشتری دارد ولی موسساتی نیز هستند که تولید آن ها در ابعاد بزرگ نیست ولی ابعاد خانگی هم ندارند.

قم به عنوان یکی از برجسته ترین مراکز تولید فرش تمام ابریشم و کرکی و گل ابریشم محسبوب میشود و اکثر فرش های قم در سایز های ذرع و نیم و دو ذرعی و ابعاد ۴ و۷و ۱۲ متر مربعی بافته میشود.

در فرش های ابریشمی و ریز بافت قم تراکم گره در اکثر فرش ها در هر متر مربع حدود یک میلیون گره میباشد. فرش ابریشم دو پوده و پرز کوتاه است و پود نازک فرش اکثرا در رنگهای آبی و بژ و خاکستری میباشد و در پشت فرمان قابل مشاهده است.
در قم بافندگان سعی میکنند طرح های مراکز قالی بافی  دیگر ایران را که با گذر زمان مطلوب و مورد پسند همه بوده اند با تغییرات کمی ببافند، از نظر شباهت نقشه اگر فرش های قم با قالی و قالیچه های کاشان و اصفهان اشتباه شوند در مورد فرش های بافت تبریز هیچوقت این اشتباه رخ نمیدهد زیرا بافت فرش های تبریز با گره هایی از نوع گره ترکی میباشد در صورتی که در بافت فرش های قم از گره فارسی و یا گره سنه استفاده میشود.

طرح های رایج درفرش بافی قم شامل موارد زیر است:

بته ای، درختی، بندی خشتی (موزائیکی بختیاری)، شاه عباسی لچک ترنج، شکارگاه، هندسی جوشقانی، بندی کتیبه ای، ترنجی کف ساده، شاه عباسی افشان، محرمات، محرابی گل فرنگ و ظلل السلطانی.

سیر تاریخی فرش نفیس قم

فرش قم از مدتها قبل به خاطر متنوع بودن طرح و کیفیت دارای معروفیت و شهرت خاصی میباشد. از سال ها پیش بسیاری از مردان و زنان شهر قم در حرفه بافت فرش ابریشمی و پشمی مشغول به کار شدند.

با وجود اینکه صنعت قالی بافی از سال ها پیش بین عشایر و روستاییان قم رواج داشته است ولی سابقه شیوه کنونی قالی بافی در قم حدودا به هشتاد سال قبل یعنی اواخر دهه دوم قرن بیستم میلادی میرسد.

صنعت قالی بافی در شهر قم به سرعت رواج یافت و به مرور به روستاهای اطراف گسترش پیدا کرد. با این حال در بین عشایر شاهسون منطقه قم صنعت قالیبافی از قبل به روش ذهنی بافی رواج داشت.

فرش های قم در ابتدا با بکارگیری پشم نامرغوب و نه چندان ظزیف وارد  بازار میشدند و اکثرا دارای رجشمار ۴۰ به بالا بودند طی گذشت سال ها بعد هنرمندان صنعت قالی بافی قم با بکار گیری توانایی و مهارت خود تحول خاصی در صنعت قالی بافی قم ایجاد کردند وفرش هایی با رجشمارهای بالا و بافت ریز تولید کردند و این فرش ظریف و قیمتی و با ارزش را با نام گل ابریشم به بازار عرصه کردند.

لازم به ذکر است برای شناسایی فرش های قم، عامل تعیین کننده تکنیک کار است. زیرا بافت فرش قم به طور عمده تکمیل و منظم میباشد. با دقت کردن به فرش های جدید و با کیفیت در پشت فرش ها خصوصا در کلفتی پودها، گره ها و تارهای بی نظمی به چشم میخورد که البته قابل چشم پوشی می باشند.

در قالی های قم این بی نظمی مطلقا وجود ندارد و نظم بافت قالی قم به شکلی ست که گاهی باعث این تردید میشود که این فرش با ماشین بافته شده است.

بافت فرش قم بسیار فشرده و بادوام است، تار آن از نخ پنبه ای تابیده شده و پود آن نازک تر است. گره ها از پشم محلی معروف سبزوار بوده و بسیار کوچک و از نوع فارسی باف میباشند. در فرش قم ارتفاع پرزها متوسط است و تنها در یک طرف این فرش ها ریشه دیده میشود، ریشه ها دوتایی و به هم تابیده هستند و همچنین این ریشه ها به جای صاف بودن به نظر میرسد به شکل نامنظم از فرش بیرون جهیده اند.

فرش تمام ابریشم و یا قالیچه های ابریشم و کرک به خاطر مقدس بودن برای زیر پا مناسب نبودند و فقط روی دیوار نصب میشدند. مناسب ترین طرح برای اینگونه قالیچه ها طرح سجاده و محراب بود، این طرح الزامی بود و بتدریج طرح ها و نقش های دیگر بدون اینکه در قالبی سجاده ای باشند برای این منظور اختصاص یافتند

فرش دست بافت ابریشم قم

در شهرستان قم حدود ۲۵ هزار بافنده فرش دست بافت ابریشم قم وجود دارد که از این تعداد حدود ۱۳ هزار نفر دارای کارت قالی بافی از طرف اتحادیه می باند و در کل حدود ۳۶۰ هزار صادر کننده و تولیدکننده فرش ابریشم قم در استان قم مشغول به فعالیت می باشند که بالای ۹۰ درصد این محصول را به بازار خارج از کشور صادر می کنند این بازار در این روزها دچار افت شده و نیازمند توجه بیشتری میباشد یکی از تولید کننده ها و صادر کننده های قالیهای قم بیان میکند که در این روزها بازار  فرش قم بسیاد دچار مشکل شده است و این بحران تا به حال سابقه نداشته است این تولید کننده اعلم میدارد که علل اصلی این بحران تورم داخلی و کاهش قدرت خرید مردم داخل و خارج و همچنین افزایش هزینه های تولید این محصول می باشد که باعث افت  شدید در بازار فرش قم شده است در ادامه می فرماید که فررش دست بافت قم مخصوصا فرش ابریشم قم جز کالاهای لوکس حساب میشود و کاهش قدرت خرید مردم دچار بحران میشود زیرا جز اقلام واجب زندگیه روز مره نمی باشد تنوع و زیبایی و کیفیت فرش ایرانی و مخصوصا قم به حدی بالاست که دیگر تولید کنندگان مانند چین نتوان رقابت با این محصول راا در بازارهای بین المللی ندارند

تماس با ما

آدرس دفتر: ولنجک خ جوانان پ٣٧ تلفن: ٢٢۶۵٨٠۵٧

آدرس فروشگاه:  بازار بزرگ تهران بازار فرش فروشها، روبروی سرای امیر فرش ابریشم قم و فرش اصفهان کرباسی

 

فرش ابریشم قم

فرش ابریشم قم یکی از نفیس ترین فرشهای دنیا می باشد. با وجود گذشت زمان و گذر سالیان از اصلت نقشه های این فرش کاسته نشده که افزوده شده است و همچنان از مواد بسیار عالی و رنگهای درجه یک گیاهی و طبیعی برای تولید رنگهای بسیار متنوع فرش ابریم قم استفاده می گردد. طرحهای اصیل ایرانی در فرش قم بکار می رود.